Gezamenlijk de strijd aangaan tegen zwerfvuil

UITDAGING

Zwerfvuil is een toenemend maatschappelijk probleem

Het zwerfvuil op straat en in de natuur heeft in de voorbije decennia een sterke toename gekend en blijft in de eerste plaats een probleem van gedrag en handhaving. Zo zie je in sommige andere landen, met of zonder statiegeld, bijvoorbeeld minder zwerfvuil, wellicht wegens een grotere burgerzin en een betere handhaving door de overheid.  

In België hebben we een zeer performant inzamel- en recyclagesysteem met de blauwe zak, waarbij massaal plastic flesjes en blikjes ingezameld en gerecycleerd worden.  

Met de Europese SUP-richtlijn (Single Use Plastics) nemen producenten – de voedingsindustrie en winkeliers (voor hun eigen merken) – een grote financiële verantwoordelijkheid op zich, aangezien zij de kosten dragen voor het beheer van zwerfvuil.

VOORSTEL

Een sectorale aanpak in de strijd tegen zwerfvuil

Europa heeft de PPWR aangenomen, een verordening over de recyclage en het hergebruik van verpakkingen, die tot doel heeft de hoeveelheid verpakkingen die op de markt gebracht wordt te verminderen, de capaciteit voor hergebruik te vergroten en de kwaliteit van recyclage te verbeteren.  

De verordening bepaalt dat lidstaten die in 2026 een inzamelingspercentage van 80% halen en een actieplan hebben om in 2029 90% te halen, geen statiegeldsysteem hoeven in te voeren. Frankrijk heeft al besloten om de invoering van een statiegeldsysteem uit te stellen tot 2029. In Nederland onderzoekt de nieuwe regering de mogelijkheid om het traditionele statiegeldsysteem terug te schroeven.  

Als er een statiegeldsysteem wordt ingevoerd, dan moet het digitaal zijn. Het digitaal statiegeld houdt in dat burgers thuis of onderweg met hun smartphone (of digitale scanner als ze geen smartphone hebben) hun blauwe zak of een slimme vuilnisbak kunnen scannen, vervolgens hun leeg blikje of flesje scannen en dit dan in de blauwe zak of slimme vuilnisbak werpen. Zo krijgen ze hun statiegeld op het flesje (b.v. 20 eurocent) terugbetaald. Op die manier kan de performante blauwe zak behouden blijven (met als voordeel één van de hoogste recyclagegraden van Europa) en moeten burgers hun blikjes of flesjes niet terugbrengen naar de winkel, met files, extra investeringen, extra personeel, enz. tot gevolg.

Een vraag? Contacteer onze expert

Marie Van Breusegem

Sustainability & Circular Economy Advisor

Over hetzelfde onderwerp